Oosterbegraafplaats

Locatie Noord Esmarkerrondweg 407
Architect H.G. Mos, parkaanleg: H.F. Hartogh Heys van Zouteveen
Architectenbureau Dienst Gemeentewerken
Bekend van Toenmalig directeur gemeentewerken
Jaar 1927
Bouwstijl Landschapstuin met gebouwen in de stijl van de Amsterdamse School
Opdrachtgever Gemeente Enschede
Bijzonderheden Rijksmonument

De Algemene Oosterbegraafplaats werd in 1899 geopend, naar een landschapsontwerp van H.F. Hartogh Heys van Zouteveen. Het hoofdgebouw en de twee dienstgebouwen werden in 1929 gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School.

In 1897 besloot de gemeenteraad van Enschede tot de aanleg van een nieuwe begraafplaats, aan de oostkant van de stad. De begraafplaats werd aangelegd als landschapstuin, op een langwerpig terrein van 7,7 hectare. Een hoofdas en verschillende paden lopen parallel over de gehele lengte van de begraafplaats, daar tussendoor lopen wandelpaden die in grote lussen over het terrein slingeren. Grote bomen en bosschages geven de begraafplaats een monumentaal karakter. In 1929 werd de begraafplaats met ruim 4 hectare uitgebreid en werden het hoofdgebouw en de dienstwoningen gebouwd. Deze gebouwen zijn opgetrokken in een rationele baksteenarchitectuur met vierkante vormen. Naast de entreedeuren van het hoofdgebouw bevinden zich twee tegeltableaus met een afbeelding van een wenend figuur, vervaardigd door de Koninklijke Porceleyne Fles in Delft.

Op de Oosterbegraafplaats bevinden zich oorlogsgraven van soldaten die tijdens de 1e of de 2e wereldoorlog zijn omgekomen. Ook hebben verschillende vooraanstaande Enschedeërs er een laatste rustplaats. Langs de hoofdas liggen omheinde graftuinen met de graven of grafkelders van belangrijke fabrikantenfamilies zoals Jannink en van Heek. Hier liggen onder meer Jan Bernard van Heek (1923), Edwina van Heek – Burr Ewing (1945) en Gerrit Jan van Heek (1915) begraven. Ook verschillende leden van de architectenfamilie Beltman, burgemeester Edo Johannes Bergsma (1948), Twents dichteres Cato Elderink en de Twents volksgeschiedkundige Jacobus Joännes van Deinse (1947) zijn op de Oosterbegraafplaats begraven. Sinds 2004 worden er geen nieuwe graven meer uitgeven, wel worden er bijzettingen gedaan in de grafkelders. In 2005 is er een muur geopend met wandgraven en urnennissen.